KEIZER van het prachtig rijk van INSULINDE, dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd! Want aan U draag ik mijn boek op, Willem den derde, Koning, Groothertog, Prins,… Het sloeg in Nederland in als een bom en behoort meer dan koning bet honderdvijftig jaar later nog steeds tot de meest vermaarde boeken in de Nederlandse literatuur. In 1860 bracht de schrijver Multatuli zijn Max Havelaar uit, een boek dat de Nederlandse wantoestanden in de Oost-Indische kolonie belicht.
Om verwarring met het grondwettelijke begrip “Koning” te voorkomen, wordt de echtgenoot van een vrouwelijk staatshoofd geen koning genoemd. Als de “koning” een vrouw is krijgt deze de aanspreektitel koningin (met grondwettelijke taak). Nederlandse wetten en koninklijke besluiten openen met de preambule Wij, (naam van het staatshoofd), bij de gratie Gods, Koning(in) der Nederlanden, Prins(es) van Oranje-Nassau, enz. Hij is onderscheiden met de jubileummedaille van koningin Juliana (1973) en de inhuldigingsmedaille van koningin Beatrix.
Troonsafstand koningin Beatrix
Zijne Majesteit de Koning en Hare Majesteit Koningin Máxima bieden op woensdagavond 11 maart alle bewindspersonen van het … Wel dient vermeld te worden dat dit alleen van toepassing is op de nakomelingen van koning Albert II. Door de strikte toepassing van de Salische Wet ging tot 2003 de grondwettelijke macht van de koning bij erfopvolging over op de wettige, natuurlijke en mannelijke nakomelingen van Z.M. Na de omwenteling van 1830, en daarop volgend de stichting van België als soeverein land, wordt België tot op heden geregeerd door koningen. Zij worden door de adel en in diplomatiek verkeer erkend als koning met predicaat van Majesteit, maar hebben geen constitutionele macht.
Willem verordonneerde dat er altijd iemand van de hofhouding in zijn nabijheid moest blijven, omdat hij bang was dat hij in zijn slaap vermoord zou worden. De gezondheid van de koning ging in oktober 1888 sterk achteruit. Het serveren van vis werd verboden en bij het ontbijt werden nog maar twee in plaats van vier beschuiten geserveerd. De consequenties van de koninklijke woedeaanvallen waren ernstiger. Dat gaf de koning dan de gelegenheid om de lakei met twee weken inhouding van salaris te straffen.
- Multatuli kreeg geen antwoord van de koning, ook niet op een verzoek dat hij nog voor de uitgave van Max Havelaar via de post rechtstreeks aan hem richtte.
- Willem III zag liever dat zijn oudste zoon zou trouwen met een buitenlandse prinses, maar gaf aan dat hij misschien toch akkoord zou gaan met een huwelijk met een buitenlandse gravin of hertogin.
- De Koning voert de regering van het Koninkrijk en van elk der landen.
- Op de 20e keerden de twee oudste dochters met een lijnvlucht terug.
Koning ontvangt staatsraden ter beëdiging
Voorbeelden van ‘s konings onhebbelijke natuur zijn goed gedocumenteerd. Op het Congres van Londen van 1867 ter regeling van de Luxemburgse kwestie werd overeengekomen dat Luxemburg patrimoniaal eigendom van het huis (Oranje-)Nassau zou blijven, echter wel als politiek neutraal gebied. Op alle tussenliggende stations, Arnhem, Rotterdam en Delft, werden ze met een serenade opgewacht en in Den Haag werden de koninklijke broers door een grote menigte enthousiast onthaald. Eind februari 1855 trad de dooi in en kruiend ijs in de grote rivieren veroorzaakte vanaf 4 maart diverse dijkbreuken. De koning drong hetzelfde jaar aan op een verhoging van de defensie-uitgaven in verband met een dreigende oorlog tussen Oostenrijk en Sardinië.
Hij werd de ‘Waterheld van Het Loo’ genoemd, vrij naar zijn vader die wegens diens militaire successen tegen de troepen van Napoleon Bonaparte bekendstond als de ‘Held van Waterloo’. Toen na hun bezoek opnieuw dijken doorbraken, vertrokken Willem en zijn broer op 3 februari opnieuw naar de onder water gelopen streken. Op 24 januari bezocht Willem met zijn broer Hendrik de getroffen gebieden.
Op zijn 21e verjaardag werd hem zitting verleend in de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van de Kroon. Er werden voor hem enkele kamers gehuurd aan het Rapenburg, maar hij overnachtte meestal in Den Haag. Rond Nieuwjaar 1834 werd hij door zijn oom tsaar Nicolaas I benoemd tot erekolonel van het vierde regiment grenadiers van de keizerlijke garde.
Willem-Alexander bleef als koning beschermheer van het Oranje Fonds, omdat dit voor hem de belangrijkste organisatie was voor zijn maatschappelijke activiteiten, evenals voor die van Máxima. De epauletten die de rang aangeven werden vervangen door het embleem van het Koninklijk distinctief. De Grondwet verbiedt namelijk dat militairen deel uitmaken van de regering en de koning is daar het hoofd van. Per 30 april 2013 legde prins Willem-Alexander zijn taken neer als militair. Op de 20e keerden de twee oudste dochters met een lijnvlucht terug.